Contact

Een oververmoeide twintiger

“Mffff……unghrrrrr……” Karlijn kijkt op de klok en ziet de display 05:17 aanwijzen. Verfomfaaid ligt het dekbed ergens aan haar voeten. “Neeee, ik lig al drie uur wakker………! Ik moet over twee uur alweer op!!! Ik moet niet vergeten om Jeffrey …….oh….. nee, niet aan Jeffrey denken……” Ze draait zich op haar rechterzij en schikt haar kussen onder haar hoofd. “Dat handelingsplan. Ik moet er nog……….nee……..niet denken…” Er vormen zich pareltjes zweet op haar voorhoofd. “Slapen…! O, kon ik maar slapen! Ik ben zo moe……..ontspan………”

Ik word gebeld door Theo, een bevriende schoolleider. Hij maakt zich ernstige zorgen over Karlijn. Zij is een startende leerkracht van begin 20. Ze dreigt  ‘uit te vallen’ vanwege ernstige vermoeidheidsklachten. Theo vraagt mij of ik kan helpen om haar weer haar vitaliteit terug te geven.  Vanwege de urgentie krijg ik haar telefoonnummer met het verzoek zo snel mogelijk contact op te nemen. Dat doe ik. In het daarop volgende telefoongesprek met Karlijn vertelt zij dat ze ’s nachts heel lang wakker ligt en maar ligt te piekeren. Te piekeren over hoe ze haar werk georganiseerd moet  krijgen. Ze voelt zich ’s ochtends ‘gebroken’ als zij opstaat en heeft met name na de middagpauze  bijna geen energie meer om zich op haar groep te blijven concentreren. Hoewel, middagpauze? Die heeft ze eigenlijk nooit. Er zijn vaak werkgroepen of vergaderingen of ze moet werk nakijken. Ze is wel weer begonnen met roken. Dan heeft ze in ieder geval even vijf minuten voor zichzelf……

We spreken een paar dagen daarna live af. Ik ontmoet een prachtige, jonge vrouw met een stralende lach. Ze is naar mij heel ‘open’ en vriendelijk. We voelen beiden direct een ‘klik’. Ik vertel haar dat we nu concreet gaan werken aan  haar vitaliteit. Ik vraag haar iets over haar werk te vertellen. De stralende lach verdwijnt als sneeuw voor de zon wanneer zij begint te vertellen hoe zij in haar klas de eindjes aan elkaar moet knopen.  Net wanneer ze met een ‘waslijst’ van niet lekker lopende zaken wil beginnen, onderbreek ik haar met de vraag. “In plaats van dingen op te noemen die niet zo goed gaan, vind je het goed om even in tien minuten te kijken hoe het nu met je is?” Daarmee gaat ze akkoord.

Ik kies ervoor de 2BE- (Eng.: To Be) aanpak toe te passen: twee maal BE: Bewustworden, Ervaren,  Belichamen en Evalueren.

Ik vraag Karlijn haar haar ogen te sluiten en even af te stemmen op haar gedachten. En te observeren waar haar gedachten over gaan. Zonder te oordelen, gewoon observerend vanaf een afstand. Dit doet ze. Ik vraag haar ook hardop te vertellen waar haar gedachten over gaan. Wel, die gaan over lijstjes. “Ik moet dit nog doen, daar nog aan denken, zo nog naar een vergadering en misschien ben ik wel niet op tijd,  ik moet mijn administratie op orde brengen en dat moet wel perfect in orde zijn………” Kortom, het is een ‘circus’ in haar hoofd. Ik vraag Karlijn wat ze graag zou willen als het over haar denken gaat. “Ooooooo”, zegt ze direct. “Ik wou dat het even een keer rustig was in mijn hoofd. Even niet denken……”

Vervolgens vraag ik haar om nu even af te stemmen op haar lichaam. Te voelen wat ze in haar lichaam voelt. “Voel je je voeten? Voel je dat je met je billen op de zitting van je stoel zit? Voel je de leuning van je rug?”, vraag ik. “Ja, nu je het zo vraagt voel ik het pas. Dat doe ik eigenlijk nooit.”   Ook vraag ik waar in haar lichaam spanning zit of juist ontspanning. “Mijn schouders zijn onwijs gespannen”,  antwoordt ze. “Ze doen gewoon pijn!”  Ik vraag haar dit te voelen en dit als gegeven te accepteren. Pijnlijke schouders en……er even niets van te vinden. Alleen te observeren wat ze voelt. Ze voelt ook wel wat rust in haar buik, vlak onder haar navel. Ik vraag haar waar haar adem zit of ze naar haar buik door kan ademen. “Nou, als ik me erop concentreer komt dat weer. Dat weet ik nog van mijn zanglessen. Hoe ik laag moet ademen.” Ik vraag haar wat ze graag nog meer zou willen als ze zo haar lichaam voelt. “O, dat is lekker rustig,  zo zitten en laag ademen. Dan kan ik me ontspannen!”

Dan vraag ik haar, met haar ogen dicht, af te stemmen op haar gevoel en emoties. Eerst op haar gevoel. Is ze blij, boos , bedroefd of bang? Ze vertelt dat ze vooral bang is. Bang om dingen niet af te krijgen en bang om alles niet goed genoeg te doen. Als ik vraag of ze dit ergens in haar lichaam voelt antwoord ze: “Ja , in mijn buik…” Ze voelt zich ook verdrietig. Verdrietig omdat ze helemaal niet toekomt aan zingen. “Ik vind dat hartstikke leuk. Ik heb in een band gezongen en we traden ook op. Maar ik heb er nu helemaal geen tijd meer voor……” Als ik vraag waar ze het verdriet voelt, zegt ze: “Rondom mijn hart…… als ik het nu voel, ga ik er bijna van huilen……” Op mijn vraag wat ze eigenlijk graag zou willen voelen, zegt ze gelijk: “Ja, blij! Blij dat ik weer lekker aan het zingen ben!” Als ik naar haar emoties vraag, komen ongeduld en frustratie het eerste op. Die voelt ze achter haar ogen.

Ik vraag haar af te stemmen op haar vitaliteit. En ik zeg erbij dat ik dat zelf bijvoorbeeld voel als een tinteling in mijn handen en voeten, een warmte die zich uitbreidt. Ik vraag haar of ze ook zoiets voelt. Een tinteling voelt ze alleen in haar tenen en een beetje in haar vingertoppen.  Dan vraag ik haar wat ze graat zou willen met zich vitaal voelen. “Ik zou die tinteling wat meer in mijn hele lichaam willen voelen……..”

Als laatste verzoek ik haar om met haar ogen dicht af te stemmen op haar intuďtie, ook wel genoemd:  haar ware zelf of misschien wel ‘God’. Ik vertel erbij dat het misschien even langer duurt om hier contact mee te krijgen. “Neem dus maar even de tijd om rustig en diep naar je buik adem te halen.” Na, ik denk wel twee minuten,  verschijnt er een glimlach op haar gezicht. Ik vertel Karlijn wat ik zie. “Mmmmmm”, zegt ze. “Het voelt hier zo lekker rustig en ruim en licht…….” Ik vraag wat ze zou willen als het over dit deel van haar bewustzijn gaat. “Mmmmm, hier zou ik wel even een tijd willen blijven…...”, antwoordt zij.

Wat ik met Karlijn heb gedaan, is haar bewust te maken van hoe het in het HIER EN NU met haar is. Voor mij is het HIER EN NU de reële werkelijkheid van dit moment. Dit in tegenstelling tot het DAN EN DAAR, waar Karlijn haar verhaal mee begon toen ik vroeg iets over haar werk te vertellen. Vaak lekt de energie en de vitaliteit al gelijk weg in de DAN EN DAAR-verhalen. Vaak als ik mensen vraag “Hoe is het met je?” vertellen ze DAN EN DAAR-verhalen, waarbij ze vaak voorbij gaan aan wat er op het moment zelf aanwezig is. Veelal ‘verzanden’ mensen in hun DAAR EN DAN-verhalen in klaag-verhalen die meestal niet meer te veranderen zijn. Dan is de negatieve spiraal ingezet, waarbij de vitale energie weglekt en waarin  het moeilijker is om de vitaliteit wee naar boven te krijgen.

Ik vind het belangrijk dat je weet hoe het HIER EN NU met je is. Dan is het makkelijker om erachter te komen hoe je naar een gewenste situatie moet komen. Daarom stel ik aan het eind steeds de vraag “Wat zou je graag willen?” Ik vroeg ook aan Karlijn om zichzelf met een TomTom in de auto te vergelijken. Reden? Als je weet hoe het nu met je is, je startpunt op je GPS, weet de satelliet waar je je bevindt. En als je dan ook weet waar je naartoe wilt, je eindpunt op de GPS,  weet de satelliet welke weg je van A naar B moet volgen en waar je (eventueel) een ander route moet nemen.  De vergelijking met hoe het in het HIER EN NU met je is, dat je weet van waaruit je moet vertrekken om te veranderen.

Het was bij Karlijn nu duidelijk waar ze in het HIER EN NU was op verschillende gebieden in haar bewustzijn: denken, lichaam, gevoel & emoties, vitaliteit en intuďtie. En het was duidelijk wat ze graag wilde.  Ik vatte dat wat ze vertelde samen en vroeg haar: “Als je nu terugkijkt op wat we net gedaan hebben, welk van de vijf ‘dit zou ik graag willen’ zou je HIER EN NU nog meer willen ervaren?” Haar antwoord was: “Ik zou wel weer diep in mijn buik willen ademen, nog meer zoals daarnet. En ook mijn benen en voeten beter willen voelen in plaats van alleen maar mijn hoofd.”

Ik laat Karlijn de ‘fietspomp-ademhaling’ ervaren. Een manier van ademhalen, als het indrukken van een fietspomp, waar mee je vrij snel diep in je buik kunt ademen. “Zo, dat voelt lekker”, zegt ze. “Ik voel me een stuk rustiger.” “Wil je meer’?”, vraag ik. “Jaha!!”, antwoordt Karlijn. Ik laat haar met behulp van lichaamswerktechnieken, waarbij ik tegen haar aan duw, ervaren hoe het is om stevig verankerd op de grond te staan. Dit creëert rust in het lichaam. “Wow, dat voelt stevig!”, zegt ze. “Dit voelt net zo lekker als toen ik nog  yoga deed.” Ik vroeg haar wanneer ze dit voor het laatst heeft gedaan? “Een paar maanden geleden’, antwoordt ze. “Ik heb er helemaal geen tijd meer voor. “

Wanneer het om het terugvinden van vitaliteit gaat is, het vinden van een  fysieke basis, het ‘lekker in je vel zitten’, de eerst ingang. Immers: hier kun je vrij snel en met succes verandering in aanbrengen

  •   Hoe is het met slapen?
  •   Hoe is het met bewegen?
  •   Hoe is het met voeding?
  •   Hoe zit het met het evenwicht tussen spanning en ontspanning?

Bij Karlijn was het zaak om haar weer (in)zicht te laten krijgen op haar ‘vitalere ik’. Toen ik haar die liet omschrijven  zei ze: “Ik zie mezelf vrolijk naar mijn werk gaan. Ik voel me ontspannen en uitgerust en ik kan mijn werk makkelijk aan. Eigenlijk net als wanneer ik aan het zingen ben.” Ik heb haar dit ‘vitale’ plaatje van zichzelf uitgebreid laten visualiseren, innerlijk beluisteren en laten voelen. We beschouwen dit als haar ‘visie’ op de toekomst: het eindpunt van haar TomTom.

We stippelden nu  samen een route uit:

  • Haar voedingspatroon is  oké. Ze drinkt ook genoeg water, anderhalf liter per dag.
  • Bewegen deed ze te weinig. Ik vroeg haar wat voor haar qua beweging per dag haalbaar zou zijn: ze kon weer gaan fietsen naar haar werk. Dan had ze in ieder geval elke dag een uur beweging. ‘Hoe vaak per week is te doen? ‘vroeg ik? ‘Vier keer.’
  • Slapen. Karlijn kon moeilijk inslapen. Ze lag soms anderhalf uur wakker en als ze insliep lag ze ’s nachts vaak ook nog twee tot drie uur wakker. Al snel bleek dat ze voor ze naar bed ging, nog druk online bezig was: Facebook bekijken, mailtjes…… We spraken af dat ze zou zorgen dat ze elke avond voor het slapen gaan 1 ˝ uur van tevoren zichzelf in een ‘rustmodus’ zou brengen.  Pc en smartphone uit. Kaarsje aan, rustig muziekje. “Ik weet niet of me dat gaat lukken, hoor”. Om haar te ondersteunen spraken we af dat ik haar een week lang om 22 uur zou sms-sen om haar aan haar afspraak te herinneren. Daarna 3 keer per week.
  • Spanning-ontspanning. We spraken af dat ze elke dag tussen de middag in ieder geval tien minuten stil zou gaan zitten om yoga en ademoefeningen te doen. Dit ging ze ook doen als  ze aan het eind van de middag thuis zou komen. Letterlijk: ‘op adem komen’.
  • Talentontwikkeling. We spraken ook af dat ze in het weekend tijd zou nemen om te gaan zingen voor zichzelf om op die manier een (meer) goed gevoel over zichzelf te krijgen.

We hoefden elkaar niet meer te zien.  Ze had genoeg ‘tools’ om mee aan de slag te gaan. Hiermee komen we bij stap 3 en 4 van de 2BE aanpak: Belichamen en Evalueren.  Karlijn ging nu zelf,  aan de hand van haar goede  ervaringen met ‘lekker in haar vel zitten’, aan de slag.  Met haar eindbestemming op de GPS voor ogen: rust en ontspanning en haar lichaam voelen. Dit ging ze nu zelf  belichamen en evalueren: doen, in actie komen en er elke dag om vijf uur even op terugkijken.

Zoals afgesproken,  sms-te ik haar elke dag,  die eerste week.  We mailden op vrijdag om de dingen die ze had gedaan te evalueren. Het slapen ging nog niet goed , die eerste week.  Wel merkte ze dat ze door het wakker liggen niet meer zo gestrest was. Ze deed ademhalingsoefeningen om rustig te blijven.

En tja, van dat niet slapen van Karlijn werd ik weer onrustig. Ik had eigenlijk verwacht dat het slapen al snel zou verbeteren. Dit viel me tegen. En ik werd hier ook wat onzeker van met de gedachte: “O, het zal toch wel goedkomen?” Ik ging bij een deskundigen te rade en las ook wat literatuur betreffend slapen en slaapproblemen. Het werd me duidelijk dat een verstoord slaappatroon niet één, twee drie in een weekje opgelost is. Ha, en daar mocht ik dan weer wat geduld voor oefenen!

De omslag begon gelukkig in week twee. Toen ik Karlijn aan het eind van die week vroeg haar bevindingen te mailen, vertelde ze dat ze in het weekend en drie nachten in die week  had doorgeslapen. “Hoera, het werkt!”, dacht ik. Karlijn had in het vorige weekend ook een afspraak met haar oude bandleden gemaakt en weer gezongen. Ze voelde zich daardoor goed en gemotiveerd om haar zingen weer op te pakken. Ook deed ze trouw haar adem- en yoga-oefeningen. En fietste ze nog steeds naar school.

Karlijn gaf aan dat ze zich nu zo goed voelde, dat ze het nu verder wel zonder ondersteuning kon.

We spraken af dat ik haar na een maand nog even zou mailen met de vraag hoe het ging.  Na die maand mailde ze dat ze één keer in het weekend weer wakker had gelegen. Ze had haar oude patroon van smartphonegebruik weer even opgepakt. Ze was hier zo van geschrokken, dat ze die telefoon nu op tijd afzet. Ze vertelde dat, omdat ze zich uitgeruste voelde en nu ook weer haar zingen weer meer had opgepakt, ze een stuk meer zelfvertrouwen heeft en……..dat ze voor de klas ook een stuk relaxter is.

Voor Karlijn was het belangrijk dat er op twee gebieden van vitaliteit werd ‘ingegrepen’ om haar niet richting ‘uitvallen’ door overspanning of burn-out  te laten gaan. Om dit voor elkaar te krijgen was het belangrijk om in ieder geval op twee van de vier  ‘vitaal-gebieden: fysiek, emotioneel, mentaal en spiritueel,  de behoeftes te vervullen waardoor ze zich beter ging voelen

  • Fysiek: door interventies op het gebied van slapen, bewegen en rust en ontspanning
  • Spiritueel: door haar talent ‘zingen’  weer) te laten belichamen.

En: door een fysiek goede basis te leggen werd ook aan haar emotionele behoefte voorzien: het (weer) krijgen van zelfvertrouwen en het gevoel er zelf verantwoordelijkheid voor kunnen nemen.

Klik hier om in tien minuten op je lichaam af te stemmen

Klik hier om contact op te nemen als jouw vitaliteit of die van je collega of familielid te laag is

Klik hier om in 'Vitale schoolleider, vitaal schoolteam' alles over de "generatie Piercing" te lezen

©2016 Ron van der Vlist/ VITAALSCHOOL